De culturele instellingen (KUBA) als aanjager van de organische gebiedsontwikkeling van het Stadshart

Het masterplan voor het Stadshart van Lelystad verschuift in het huidige (economische) klimaat naar een organische gebiedsontwikkeling. De grootschalige projecten zijn complex en door de huidige economische crisis staat de haalbaarheid onder druk. In december is het masterplan 3.0 vastgesteld waarin diverse projecten op de lange baan zijn geschoven. De gebiedsontwikkeling komt hiermee in een andere realiteit te staan: veel winkel- en kantorenleegstand en tijdelijke landschappen.

Een mogelijk antwoord op de huidige problematiek is organische gebiedsontwikkeling.

‘Gebiedsontwikkeling gaat over samenwerken: een bundeling van ambities,belangen, partijen, disciplines en geldstromen voor de vernieuwing van een gebied. Dit vereist afstemming tussen veel partijen zoals overheden,marktpartijen, bewoners, omliggende bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Organische gebiedsontwikkeling is niet veel anders in opzet. Organische ontwikkeling staat voor een niet-bedachte ontwikkeling. Iets dat groeit (ontwikkelt) op een eigen en spontane manier waarbij het initiatief ligt bij de wensen of behoefte van de bewoners en gebruikers. Waar het binnen organische gebiedsontwikkeling om gaat is, op welke manier er flexibeler omgegaan kan worden met de ruimtelijke (her) inrichting van een gebied.’ (Bron: R.P.C. Suntjens, MCD Scriptie)
De vertaling naar het Stadshart Lelystad
Met organische gebiedsontwikkeling wil je gebruik maken van de kracht vanuit het gebied en aansluiting vinden bij de bestaande stedelijke structuur. Poppodium Underground, De Bibliotheek en het Agora theater (blauwe sterren) liggen strategisch in het gebied en kunnen een veel pregnantere rol op zich eisen.

Vanwege de vele activiteiten hebben zij een bijdrage aan de branding, identiteit, en beleving van het stadshart, kunst en cultuur kunnen aanjager zijn van het tijdelijk gebruik van de pauzelandschappen en leegstaande winkels en kantoren (rode stippen).

organische gebiedsontwikkeling lelystad
Aanbevelingen

1. Belevenisregisseur
Bezoekers van steden willen vermaakt worden. Retail deskundigen spreken al langer over de noodzaak van beleving. Winkelen moet als het ware entertainment worden. Winkelen wordt meer en meer verweven met leisure. Voorheen werden beide functies nog als zelfstandig gezien, maar beide raken ook in planprocessen steeds meer verweven. In mijn blog van 22 april 2012 pleitte ik al voor een belevenisregisseur. Een regisseur die activiteiten aanjaagt en communiceert.

2. Cultuurmakelaar
Een cultuurmakelaar kan proactief zoeken naar mogelijkheden om kunst en cultuur te integreren in de inrichting en gebruik van de openbare ruimte (pauzelandschappen) en de leegstaande winkels en kantoren.

Voorbeelden zijn het bkkc in Den Bosch en Marcus Westbury in Newcastle.
– Het bkkc brengt gemeenten en andere partners samen en ontwikkelt pilotprojecten die laten zien welke meerwaarde cultuur genereert bij gebiedsontwikkeling en welke kansen er voor makers liggen. We brengen partijen en sectoren die zich bezighouden met ontwikkeling, beheer en gebruik van de ruimte bij elkaar en nodigen uit tot samenwerking en kennisuitwisseling.
– Marcus Westbury vulde met zijn Renew Newcastle Project zeventig van de 150 leegstaande panden in een gebied met ondernemers met een passie. Deze ondernemers kregen gratis een ruimte ter beschikking. Deze ruimte, een etalage of winkel vulden ze volledig met hun eigen idee in. Ineens was er weer beweging in de straat. Consumenten bleven staan, keken in de etalage of gingen naar binnen om iets te kopen. Er ontstond een sneeuwbal effect waardoor het gebied weer andere bezoekers aantrok. Hierdoor wilden commerciële bedrijven en winkelketens zich weer vestigen in de andere leegstaande panden in het gebied.
Flughaven Tempelhof Berlijn: Dit in 1994 gesloten treinrepareerstation is sindsdien een vrijplaats voor uiteenlopende culturele en creatieve initiatieven en één van de geslaagde Berlijnse voorbeelden van Zwischennutzung. Zo is er een skatehal, een kindercircus, een klimtoren op een voormalige bunker, een nachtclub en zijn er ’s zomers filmvoorstellingen in de openlucht. Uiteraard is er een Biergarten en iedere zondag een rommelmarkt.

De Kubus heeft mijn zijn cultuurintendant en cultuurscout de mogelijkheden en netwerk om deze rollen in te vullen.

De waarde van tijdelijke functies
Het is belangrijk dat de oude, grotendeels negatieve identiteit van het stadshart wordt omgevormd naar een nieuwe positieve gebiedsidentiteit. Beleving, in casu kunst en culturele evenementen, is bepalend voor de vorming van de identiteit. Daarmee heeft het Stadshart een unique sellingpoint t.o.v. Bataviastad en de ons omringende gemeenten. De rol van tijdelijke functies kan in belangrijke mate bijdragen bij de creatie van een positief imago en de vorming van een nieuwe gebiedsidentiteit: een Urban Entertainment Centre.

‘De nieuwe, publiekstoegankelijke functies hebben een verandering van gedrag tot gevolg. Evenementen veroorzaken een brede bekendheid voor het gebied – festivalisering van de marketing – en hebben een rol als kwartiermaker. Tijdelijke functies hebben als instrument een positief effect op de levendigheid, authenciteit en bekendheid van een gebied.

Tijdelijke programma’s dragen bij aan essentiële verandering van gedrag in het gebied. Het zijn voornamelijk de publieke functies zoals horeca, leisure, sport, evenementen en sociaal culturele voorzieningen … die een zichtbare bijdrage leveren. Het vestigen van diverse nieuwe functies, de verandering van gebruik van het gebied, het opheffen van barrières en het maken van verbindingen leiden gezamenlijk tot levendigheid in het gebied. De verandering van gedrag heeft het meest effect op de gebiedsidentiteit als de tijdelijke functies een relatie hebben met de toekomstige ontwikkeling.’ (Bron: S. Sijbers, Thesis MRE)

Gelet op het bovenstaande is het interessant dat de gemeente Lelystad twee (tijdelijke) initiatieven ondersteunt of start.

#Loods32 kan dankzij een bijdrage van stichting Doen en de gemeente Lelystad het project ‘Onze huiskamer, stadhuisplein’ starten. Woensdag 7 mei wordt het stadhuisplein volgestort met boomstammen, met dank aan staatsbosbeheer. Wij brengen de natuur terug naar het stadshart. Diezelfde woensdag en de daaropvolgende donderdag zal Iris v’t Bosch in samenwerking met ROC Flevoland afdeling bouw en All-in-wood, Lelystad een ‘klapbanke’ maken. Een grote spiraalvormige bank met een doorsnede van ca. 9 meter zal in twee dagen opgebouwd worden. Deze bank is het hart van alle activiteiten in ‘onze huiskamer’ gedurende de maanden mei, juni, juli, augustus en september.
Kom meedenken en meehelpen om mooie activiteiten te ontplooien in ‘onze huiskamer’.

Bioscoop Lelystad | Het gebouw van de voormalige bioscoop is een van de grootste panden in het stadshart, waarvan de gemeente eigenaar is. Door het op korte termijn weer een functie te geven die extra aantrekkingskracht biedt voor het stadshart, wil de gemeente een positief signaal afgeven. Stichting Utopodium en stichting dansstudio WB hebben samen de handen ineengeslagen om deze functie te vervullen en te komen tot een voorlopige indeling van het pand.

In Lelystad zijn heel veel culturele initiatieven en activiteiten. Binnen het stadshart is al langere tijd de behoefte om een plek te realiseren waar deze activiteiten plaats kunnen vinden. Met de realisering van een proeftuin in het gebouw van de voormalige bioscoop kan laagdrempelige ontmoeting en samenwerking onderling worden gestimuleerd. De bioscoop zou hiervoor ingezet kunnen worden, omdat de gemeente eigenaar is.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s